FOTOGRAFIE / KUNST : PUNCTUM PROJECT (webwerf)

Onder de naam "PUNCTUM" opereert - in het Gentse - een VZW die zich tot doel stelt om op diverse vlakken en wijzen de audiovisuele kunsten en in het bijzonder de 'hedendaagse fotografie' te promoten en daarbij ook een forum te bieden aan 'beginnende kunstenaars'.

Het is (op de webwerf van deze vzw) momenteel niet echt duidelijk waar men precies naar toe wil en naar toe gaat, maar zeker is dat deze vzw gestuurd wordt door (jonge) mensen die zich vrijwillig, gedreven, begeesterd en zonder winstoogmerken inzetten om projectmatig dingen te realiseren waardoor en waarbij de aard, de mogelijkheden, impact en functies van het 'beeld' in een hedendaagse 'artistieke' context prominent en verrassend veelzijdig kunnen worden belicht en publiek op de voorgrond geplaatst, in relatie met andere vormen van (beeldende) kunst zoals die zich vooral in de 'Lage landen' en in het bijzonder in het 'Gentse' manifesteren en ontwikkelen.

De publieke activiteiten richten zich momenteel op 'lezingen' door diverse actoren en vertegenwoordigers van (als marginaal of 'vreemd' aangevoelde) strekkingen die een nieuwe, vernieuwende en dus ook kritische kijk en visie hebben op de aard, de mogelijkheden, impact en functies van het 'beeld' in een evoluerende tijdscontext.

Naar mijn aanvoelen is het daarbij zeker ook belangrijk dat men de gevestigde artistieke 'normen en waarden' en de eventueel onderliggende maatschappelijk behoudend of verlammend en zelfs destructief werkende mechanismen zonder schroom bloot legt, kritisch durft ontleden en desgevallend ook contesteren.

Dit zal in elk geval NIET bereikt worden door metalen balken toevalsgewijs in een bak met verse mortel specie opgesteld in het Antwerps Artistiek Middelheim Park te laten neer beneden donderen, met de gesubsidieerde steun van de Schone Stad Antwerpen. Dit is geen 'kunst', ook geen kunde maar pure kinderlijke 'Fun' zoals een uk speelt in een zandbak of zoals een kleuter zich creatief kan uitleven in en met zijn eigen 'kaka' of zoals men in de dekadente Romeinse tijden massa evenementen organiseerde om de verveling van de keizer te verdrijven en het geamuseerd volk een leuk rad voor de vermoeide ogen te draaien.

Als dit soort leuke evenementen het laatste nieuwe 'aanschijn' van de hedendaagse conceptuele 'kunst' moet voorstellen, dan hoop ik dat het vlug en vluchtig indampt tot 'schijn' om vervolgens volledig op te lossen in het 'niets'.
Maar het heeft er alle schijn van dat ik me waarschijnlijk ook hierin illusies maak en dat er in een of andere conceptuele kunsttempel al wel een conceptueeel 'kunstwerk' te "zien" zal zijn dat helemaal bestaat uit helemaal "niets", de absolute leegte die ten behulpe van de zich hulpeloos verwonderende kunst consumenten en ter ere van hun nog niet bestaand nageslacht plechtig aangemerkt is met een goud-koperen plaatje met de plechtige inscriptie "dit is niets, HET NIETS".

Bij dergelijke woorden moeten zelfs de gedachten van Nietzsche in het niets verzinken.

Men zou natuurlijk de gewaagde gedachte kunnen laten opborrrelen dat "anti-kunst" tegelijkertijd ook een vorm van 'kunst' kan zijn, overeenkomstig de Wijsgerige Principiën van de Relativiteitstheorie die stoelt op de complexe gedachte dat alles is en tegelijkertijd niet is volgens de anti-wetmatige wetten van het toeval en de waarschijnlijkheid, gestuurd door de allesbepalende parameters van de Algemene Probabiliteit.
Het klassieke schijnbaar probleem van het schijnbaar onderscheid tussen wat 'kunst' is en wat 'niet-kunst' is zou hiermee kunnen komen te vervallen. Dergelijke gedurfde stelling berust evenwel fundamenteel op onaardse gedachten, buiten het bereik van het doorsnee geestes- en bevattingsvermogen van de doorsnee mens. Deze onaardse gedachten zijn weliswaar fundamenteel waar en juist, maar ze missen het kenmerk van het aardse 'nut' waardoor ook het 'nut' van de 'kunst' tegelijkertijd in zijn 'onnut' zou komen te liggen. Het nut van het onnut dus en dat is voor de doorsnee mens, van nature behept met een mercantiele drang naar aards, tastbaar en verhandelbaar nut, een ondraaglijke, levensbedreigende gedachte.
De iets oudere Wijsgerige Principiën van de Hegeliaanse Dialectiek zijn daarentegen heel wat aardser en simpelder. Op basis hiervan zou men het wezen van de 'kunst' direct en afgelijnd kunnen afleiden uit en onderscheiden van een aanvaarde definitie van 'anti-kunst'. Als men bv voor waar en bewezen zou aannemen dat het laten neerploffen van stalen balken in een bak met verse mortel specie, volgens het ongestuurd en onvoorspelbaar parcours van het toeval, per definitie geen structuur kan opleveren die men 'kunst' kan noemen, dan weet men ook meteen dat alle structuren die niet bij het parcours van het toeval en dus beredeneerd en gestuurd tot stand zijn gekomen, per definitie als 'kunst' te bestempelen zijn.
Als men evenwel de omgekeerde redenering toepast - wat in het artistiek "balkengooien-spel" van Artistiek Middelheim duidelijk de bedoeling blijkt te zijn- dan moet de onvermijdelijke en onverbiddelijke conclusie zijn dat alle structuren die niet bij het parcours van het toeval en dus beredeneerd en gestuurd tot stand zijn gekomen, 'anti-kunst' zijn en dus per definitie geen 'kunst' kunnen zijn.

Op dezelfde Hegeliaanse Wijze kan men zo ook tot de conclusie komen dat alles wat niet "niets" is, "iets" is en dat alles wat "iets" is, niet "niets" kan zijn.
Dit lijkt poepsimpel maar misschien is het uiteindelijk toch maar beter voor de aardse kunsten en elk geval leuker voor de aardse mens om toch maar het niet-wetmatige van de wet van het toeval voor waar en lief te nemen, te koesteren als het meest leuke en tegelijkertijd ook het minst zorgenvolle concept voor de zorgenloze, leuke mens, of niet soms...?
Op die manier zal 'kunst' altijd leuk zijn of mogelijks naar alle waarschijnlijkheid waarschijnlijk meestal leuk zijn en misschien raakt dit mogelijkerwijze eventueel de kern van de menselijke zingeving en de aan het toeval verbonden onbekende lotsbestemming van de individuele mens binnen het algemeen probabiliteitskader van het toevallig zijn van de mensheid.

En, beste virtuele lezer, als U nog weet waar het over ging, nu gaat of misschien nog zal gaan , weet waar U stond, nu staat of straks misschien zal staan, dan bent U -geheel toevallig- een Konsept-Kunst-Krak geworden, lid van de orde van de Konseptueel Gekraakte en Gecrashte Kunst.

Terug afdalend naar het aardse Gentse PUNCTUM project: de visies en de mensen daar achter, zijn het mijns inziens zeker waard om met bijzondere aandacht te volgen én op de een of andere manier te (onder)steunen op de ingeslagen (nuttige) weg.

PUNCTUM

STANDPUNT : UNDERSTANDING A PHOTOGRAPH ( JOHN BERGER )

AANPASSING BLOG CONCEPT

Vanaf nu, enkel nog de volgende rubrieken op deze blog:

1. standpunten en visies [ STANDPUNT ] van externe auteurs of van mezelf ivm fotografie en beeldtaal of kunst in het algemeen, desgevallend samen met mijn persoonlijke inschatting of (kritische) analyse van de standpunten of visies van de externe auteur .

2. presentatie en bespreking van blogs/sites [ FOTOGRAFIE / FOTOGRAAF / KUNST ] geselecteerd op bepaalde visies over fotografie en beeldtaal of over kunst in het algemeen en op bepaalde fotografen die, samen met hun werk, ook een eigen visie op zijn/haar werk(wijze) of doelstellingen ontwikkelen en uitleggen, eventueel aangevuld met mijn eigen standpunten, analyse of kritische beschouwingen.

3. eigen foto's [ ALBUM ] geselecteerd op een welbepaalde persoonlijke visie en/of werkwijze mbt tot beeldtaal en/of fotografische expressie, ingedeeld in welbepaalde categorieën en geplaatst in aparte albums op een aparte site waar ze via een link, als geheel, rustig en in hoge resolutie desgewenst kunnen worden bekeken.

Alle vroeger geplaatste items en foto's blijven voorlopig staan of worden geheel of gedeeltelijk 'herplaatst' binnen dit nieuw concept. Voor zover de structuur en instrumenten van het blogger concept het toelaten, zal ik sommige 'oude' items proberen te verzamelen en herschikken in één rubriek, een soort 'historisch archief'.

Items mbt 'taal' (gesproken/gezongen en geschreven taal, alsook gebaren talen), het menselijk taalvermogen en de talen diversiteit, (universele) grammaticale taal structuren, semantische en communicatieve taal functies en dus ook items over literatuur, poëzie, mimiek en dans) zal ik op een aparte, nieuw te openen 'taal blog' plaatsen.
'Taal items' die een rechtstreeks verband hebben met 'beeld taal' of die daarmee in een betekenisvol verband gebracht (kunnen) worden, zal ik echter wel nog op deze blog plaatsen, onder één van de hierboven genoemde rubrieken.


------------------------------------------------------------------------------------------------------



John Berger
For over a century, photographers and their apologists have argued that photography
deserves to be considered a fine art. It is hard to know how far the apologetics have
succeeded. Certainly the vast majority of people do not consider photography an art,
even whilst they practise, enjoy, use and value it. The argument of apologists (and I
myself have been among them) has been a little academic.
It now seems clear that photography deserves to be considered as though it were not a
fine art. It looks as though photography (whatever kind of activity it may be) is going to
outlive painting and sculpture as we have thought of them since the Renaissance. It now
seems fortunate that few museums have had sufficient initiative to open photographic
departments, for it means that few photographs have been preserved in sacred isolation,
it means that the public have not come to think of any photographs as being
beyond them. (Museums function like homes of the nobility to which the public at
certain hours are admitted as visitors. The class nature of the 'nobility' may vary, but as
soon as a work is placed in a museum it acquires the mystery of a way of life which
excludes the mass.)
Let me be clear. Painting and sculpture as we know them are not dying of any stylistic
disease, of anything diagnosed by the professionally horrified as cultural decadence;
they are dying because, in the world as it is, no work of art can survive and not become
a valuable property. And this implies the death of painting and sculpture because
property, as once it was not, is now inevitably opposed to all other values. People
believe in property, but in essence they only believe in the illusion of protection which
property gives. All works of fine art, whatever their content, whatever the sensibility of
an individual spectator, must now be reckoned as no more than props for the
confidence of the world spirit of conservatism.
By their nature, photographs have little or no property value because they have no
rarity value. The very principle of photography is that the resulting image is not unique,
but on the contrary infinitely reproducible. Thus, in twentieth‐century terms,
photographs are records of things seen. Let us consider them no closer to works of art
than cardiograms. We shall then be freer of illusions. Our mistake has been to
categorize things as art by considering certain phases of the process of creation. But
logically this can make all man‐made objects art. It is more useful to categorize art by
what has become its social function. It functions as property. Accordingly, photographs
are mostly outside the category.
Photographs bear witness to a human choice being exercised in a given situation. A
photograph is a result of the photographer's decision that it is worth recording that this
particular event or this particular object has been seen. If everything there existed were
continually being photographed, every photograph would become meaningless. A
2
photograph celebrates neither the event itself nor the faculty of sight in itself. A
photograph is already a message about the event it records. The urgency of this
message is not entirely dependent on the urgency of the event but neither can it be
entirely independent from it. At its simplest the message, decoded, means: I have
decided that seeing this is worth recording.

This is equally true of very memorable photographs and the most banal snapshots.
What distinguishes the one from the other is the degree to which the photograph
explains the message, the degree to which the photograph makes the photographer's
decision transparent and comprehensible. Thus we come to little‐understood paradox
of the photograph. The photograph is an automatic record through the mediation of
light of a given event: yet it uses the given event to explain its recording. Photography is
the process of rendering observation self‐conscious.
We must rid ourselves of a confusion brought about by continually comparing
photography with the fine arts. Every handbook on photography talks about
composition. The good photograph is the well‐composed one. Yet this is true only in so
far as we think of photographic images imitating painted ones. Painting, is an art of
arrangement: therefore it is reasonable to demand that there is some kind of order in
what is arranged. Every relation between forms in a painting is to some degree
adaptable to the painter's purpose. This is not the case with photography. (Unless we
include those absurd studio works in which the photographer arranges every detail of
his subject before he takes the picture.) Composition in the profound, formative sense
of the word cannot enter into photography.
The formal arrangement of a photograph explains nothing. The events portrayed are in
themselves mysterious or explicable according to the spectator's knowledge of them
prior to his seeing the photograph. What then gives the photograph as photograph
meaning? What makes its minimal message ‐I have decided that seeing this is worth
recording‐ large and vibrant?
The true content of a photograph is invisible, for it derives from a play, not with form,
but with time. One might argue that photography is as close to music as to painting. I
have said that a photograph bears witness to a human choice being exercised. This
choice is not between photographing x and y: but between photographing at x moment
or at y moment. The objects recorded in any photograph (from the most effective to the
most commonplace) carry approximately the same weight, the same conviction. What
varies is the intensity with which we are made aware of the poles of absence and
presence. Between these two poles photography finds its proper meaning. (The most
popular use of the photograph is as a memento of the absent.)
A photograph, whilst recording what has been seen, always and by its nature refers to
what is not seen. It isolates, preserves and presents a moment taken from a continuum.
The power of a painting depends upon its internal references. Its reference to the
3
natural world beyond the limits of the painted surface is never direct; it deals in
equivalents. Or, to put it another way: painting interprets the world, translating it into
its own language. But photography has no language of its own. One learns to read
photographs as one learns to read footprints or cardiograms. The language in which
photography deals is the language of events. All its references are external to itself.
Hence the continuum.
A movie director can manipulate time as a painter can manipulate the confluence of the
events he depicts. Not so the still photographer. The only decision he can take is as
regards the moment he chooses to isolate. Yet this apparent limitation gives the
photograph its unique power. What it shows invokes what is not shown. One can look at
any photograph to appreciate the truth of this. The immediate relation between what is
present and what is absent is particular to each photograph: it may be that of ice to sun, of grief to a tragedy, of a smile to a pleasure, of a body to love, of a winning race‐horse
to the race it has run.
A photograph is effective when the chosen moment which it records contains a
quantum of truth which is generally applicable, which is as revealing about what is
absent from the photograph as about what is present in it. The nature of this quantum
of truth, and the ways in which it can be discerned, vary greatly. It may be found in an
expression, an action, a juxtaposition, a visual ambiguity, a configuration. Nor can this
truth ever be independent of the spectator. For the man with a Polyfoto of his girl in his
pocket, the quantum of truth in an 'impersonal' photograph must still depend upon the
general categories already in the spectator's mind.
All this may seem close to the old principle of art transforming the particular into the
universal. But photography does not deal in constructs. There is no transforming in
photography. There is only decision, only focus. The minimal message of a photograph
may be less simple than we first thought. Instead of it being: I have decided that seeing
this is worth recording, we may now decode it as: The degree to which I believe this is
worth looking at can be judged by all that I am willingly not showing because it is
contained within it.
Why complicate in this way an experience which we have many times every day ‐the
experience of looking at a photo‐ experience is wasteful and confusing. We think of
photographs as works of art, as evidence of a particular truth, as likenesses as news
items. Every photograph is in fact a means of testing, confirming and constructing a
total view of reality. Hence the crucial role of photography in ideological struggle. Hence
the necessity of our understanding a weapon which we can use and which can be used
against us.


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
PERSOONLIJKE BEMERKINGEN:

De passages of sleutelwoorden die ik in deze tekst interessant of opmerkelijk vind, heb ik in blauwe kleur aangeduid. Kerngedachten die nadere aandacht verdienen, vind ik onder meer:

1. de functie van de fotografische 'compositie' en bepaalde soorten van fotografie als (noodzakelijke/minderwaardige) imitator en imitatie van schilderkunst als originele creator van nieuwe en unieke vormen.

2. de functie van de tijd als wezenlijk kenmerk en functie van een foto.

3. de (onzichtbare) relatie tussen wat in een foto als momentopname van een werkelijkheid visueel aanwezig is en wat buiten dit moment (vlak ervoor en erna of meer gespreid in de tijd dan wel 'buiten' de tijd als fysische of psychologische dimensie ) visueel niet (meer) waarneembaar is.

4. de functie van de 'kijker' als mentaal 'waarnemer' (interpretator) en de relatie met de potentiële 'suggestieve' (informerende/desinformerende/manupulerende/illusionaire/imaginaire/verbeeldende...) kracht van een foto.


Deze 4 puntjes uit deze 'kleine tekst' lijken me ankerpunten te zijn in het herkennnen, doorgronden en begrijpen van het wezen en de maatschappelijke functies van het medium fotografie en dus ook van fotografen (en van niet-fotografen), waarop ik later zeker nog terugkom en die ongetwijfeld ook opduiken als kernpunten in de filosofische beschouwingen over 'fotografie' van auteurs zoals, onder meer, Susan Sontag en Roland Barthes.



JOHN BERGER is een interessant en veelzijdig mens, als schrijver-filosoof-ideoloog-kunstcriticus-schilder-etcetera...

Via google vindt U hieromtrent desgewenst diverse aankopingspunten.

Een bekend en interessant boek van Berger over schilderkunst en beeldcultuur heet "WAYS OF SEEING", waarover door BBC ook een tv reeks werd gemaakt.

U kan de 4 episodes van telkens 4 deeltjes van de BBC tv reeks WAYS OF SEEING, geplaatst op youtube, op een practische wijze desgewenst bekijken vanaf DEZE BLOG die bovendien ook een zeer gevarieerde blog is, met de meest verscheiden onderwerpen om naar smaak en goesting vrijelijk in te grasduinen, onder meer in het item "photography".

LUST ( MUSIKALISCHER ORGASMUS )

LE MONDE (Gantoise) 2

LE MONDE (Gantoise) 1

THE MASS IMAGE

FUCK YOU...(de achter peeskamertjes van Vlaanderen)

DER LOTUS JUNGE

BROTHERS

ROBERT FRANK'S "ON PHOTOGRAPHY"

Digital photography destroys memory, he believes, with its ability to erase. Art school is another problem, teaching students to be blind. Editors are worse—they poke the artist’s eyes out. Photography: One minute it’s not art at all. Then perhaps it is. And then again it is not. That’s Robert Frank.

“There are too many images,” he said. “Too many cameras now. We’re all being watched. It gets sillier and sillier. As if all action is meaningful. Nothing is really all that special. It’s just life. If all moments are recorded, then nothing is beautiful and maybe photography isn’t an art anymore. Maybe it never was.”

And maybe it is his fault. So,Who would believe that a hairy little man could take snapshots of nothing and make millions of dollars? Anyone can take a snapshot. maybe, anyone can be famous if he gets lucky once.

(uit een gesprek met Robert Frank in 'Vanity Fair', april 2008)

OP HET MOMENT VAN HET INTERVIEW WAS DEZE WERELDWIJD BEKENDE EN GEROEMDE FOTOGRAAF 83 JAAR. ER ZIJN REDENEN OM AAN TE NEMEN DAT DE MAN WIST WAAROVER HIJ HET HAD.